Dé kréyol, dé lang sè, kisa nou yé?

Carte d’identité du créole guadeloupéen : Kréyòl Gwadloup, langue régionale, 400 000 locuteurs
Carte d’identité du créole martiniquais : Kréyol Matinik, langue régionale, 400 000 locuteurs

Listwè-nou, jenn é plen lariches

  1. Illustration du 21e siècle, enseignement du créole

    21ème siècle

    Création du C.A.P.E.S créole 9 février 2001

  2. Gravure d’un port antillais au 17e siècle

    17ème siècle

    Le créole est le parler principal des habitants de Guyane et des îles des Antilles sous autorité française

  3. Illustration de publications et manuscrits au 18e siècle

    18ème siècle

    Premières parutions de textes, contes, proclamations...

Twa bagay ou pou sav

Lang pou tout bon Asiré pa pétet Kréyol mofwazé pou tounen lang filanmizi tan-an koulé. Sé pa an fwansé ki ka bwété mé dé lang ki ni an model maché ki ta-yo fondas pou li épi matjé kréyol , fòs lespri ki pa ka sanm kalté manman-lang rasin. I ni anpil liv ki matjé adan kréyol, lékol pou aprann bokanté an kréyol djok.

Kréyol ka mawot Piti-a-piti jénérasion ka pasé, ki manman ki papa pa ka ba yich-yo nannan kréyol pou manjé. Eksprésion antan-lontan ka chapé, mo nef pasé fwansé douvan kréyol ka wè jou é an menm balan-an moun kréyol pa ka matjé lang kréyol la.

Kréyol sé zouti ba jòdi épi dèmen Sé pa matjoukann selman, mè an limiè kréyol pé sèvi pòté klèté ba :

  • lédikasion : pou ba balan tjanmay kon gran moun ki anlè koté
  • lékonomi : an motè nef ba tout travay ki ké wè jou
  • lapolitik : lang kréyol pou palantjé épi dot péyi adan lawonn lakarayib
  • lakilti : pou lidentité-nou lévé, é nou wè douvan adan listwa

Davwa Kréyol sé mizik, ti-bwa tjè-nou an, fok yo bat pou nou viv.

Fondas pou li épi matjé kréyol

Yonn-dé larel pou démaré, sòti fwansé rivé kréyol

Lalfabé

I ni let ka mawot adan lalfabè kréyol, Q épi X.

A B C D E F G H I J K L M N O P Q
R S T U V W X Y Z

5 gran larel pou suiv

mòso teks sòti - llkm.org

  1. An son , an fidji (sin)

    An son pé matjé an sel manniè. I ni yonn-dé son ki pa adan larel-tala.

    Voyelles
    Son api Signe fwansé Signe kréyol Egzanp fwansé Egzanp kréyol
    a a, à, â a, à pâte malfini, mabouya
    ä am, an, aon, ean, em, en an membre jannjolé, yanm
    a+n ane, âne, anne, eanne àn canne Jàn, békàn
  2. Tout let an travay, pa ni let fenyan. Pies let anba fey, yo tout la ka sonnen. I ni yonn-dé let ki pa adan larel-tala.

  3. Pou labitid, sa ou ka tann sé sa ou ka matjé

  4. Silab

    Tout mo ka chiktayé an silab. Adan kréyol-la, konprann zafè dékatman silab ka sèvi pou sav koumanniè matjé son : [a] « Jeanne » adan fwansé ka matjé « Jàn » adan kréyol, pa « Jan » (Jean en français); « ye » [j], ba kréyol matinitjé an mitan an silab son [j] ka matjé épi sign « i » kon « chien » adan kréyol.

  5. Aksan

    Kréyol matinitjé oben gwadloupéyen ka sèvi dé aksan selman : aksan grav (`) épi aksan aigu (´).

    ` ´
    • à
    • â
    • è
    • é
    • ê
    • ò
    • ó
    • ô
    • ù
    • ú
    • û
    • ì
    • í
    • î
    • Vwayèl épi aksan grav oben aigu
    • Lòt fidji (surtou fwansé)